Ի՞նչ է կոլոնոսկոպիան. nairimed.com

Պարզենք, թե ի՞նչ է կոլոնոսկոպիան, ինչպե՞ս ճիշտ նախապատրաստվել և արդյո՞ք անհրաժեշտ ախտորոշիչ միջոցառում է։

Ի՞նչ միջամտություն է կոլոնոսկոպիան:

Կոլոնոսկոպիան (ֆիբրոկոլոնոսկոպիա, հաստ աղու էնդոսկոպիա) հաստ աղու և զստաղու վերջնային հատվածի լորձաթաղանթի և պատերի էնդոսկոպիկ հետազոտումն է։ Այն իրականացվում է հատուկ ճկուն գործիքի՝ էնդոսկոպի օգնությամբ, որը ծայրին ունի հալոգենային  կամ քսենոնային փոքրիկ լամպ՝ լուսավորման համար։ Վերջինիս սառը լույսը որևէ կերպ չի ազդում լորձաթաղանթի վրա։

Հետազոտման կարող է ուղեգրել.

• վիրաբույժը,
• կոլոպրոկտոլոգը,
• էնդոսկոպիստը,
• գաստրոէնտերոլոգը,
• ուռուցքաբանը։

Նպատակը

Կոլոնոսկոպիան իրականացվում է հայտնաբերելու հաստ աղու ախտաբանությունը, պոլիպները, դիվերտիկուլները կամ բորբոքային գործընթացները, բացառելու կամ հաստատելու ուռուցքի առկայությունը։

Իրականացման ցուցումները

Կոլոնոսկոպիան ցուցված է հաստ  աղու արյունահոսության, կղանքում ալ կարմիր մակարդուկների առկայության, 1 շաբաթից ավելի տևող ջրիկ կղանքի, փորկապության և լուծի, ստամոքսի շրջանում հաճախակի ցավերի, որովայնի փքվածության, առանց ակնհայտ պատճառների թուլության և քաշի կորստի ժամանակ։

Եթե գանգատներ չկան, սակայն անամնեզում նշվում է հաստ աղու վիրահատական միջամտություն կամ բժիշկը բորբոքային գործընթաց է կասկածում, ապա խորհուրդ է տրվում կատարել կոլոնոսկոպիա` հիվանդությունը վաղ շրջանում հայտնաբերելու և զարգացումը կանխելու համար։

Հետազոտությունը խորհուրդ է տրվում կատարել 40 տարեկանում, հոջորդիվ` յուրաքանչյուր 10 տարին մեկ անգամ։ Հաշվի է առնվում նաև ժառանգական գործոնը։ Եթե հարազատների մոտ հայտնաբերվել են պոլիպներ, ուռուցքներ և բորբոքական գործընթացներ, ապա հաստ աղու էնդոսկոպիան հարկ է սկսել 35 տարեկանից։

Ինչպե՞ս ճիշտ նախապատրաստվել:

Հարկ է կոլոնոսկոպիային նախապատրաստվել ավելի վաղ, քանի որ հաստ աղում հետազոտման պահին կղանքային զանգվածներ պետք է չլինեն։ Չնայած աղիների նախապատրաստման մի քանի սխեմաների առկայությանը, ամեն դեպքում, պետք է հետևել խիստ սննդակարգին  և աղիների մաքրման համար պատրաստուկներ ընդունել։

Ինչպե՞ս է իրականացվում կոլոնոսկոպիան:

Հրահանգավորմանը հետևելը կօգնի նվազեցնել հավանական անհարմարավետությունը.

• հանել գոտկատեղից ներքև ամբողջ հագուստը,
• պառկել թախտին ձախ կողքի վրա, ոտքերը մոտեցնել որովայնին՝ ծալելով ծնկան հոդերում,
• էնդոսկոպի մտցնելուց հետո բժիշկը կարող է խնդրել շրջվել աջ կողքի կամ մեջքի վրա,
• երբեմն միջոցառման ընթացքում հետազոտության համար փորձանմուշ են վերցնում (բիոփսիա)։ Այն իրականացվում է հատուկ գործիքներով և առավելագույնը տևում է 2 րոպե։  

Ընդհանուր առմամբ, միջոցառումը պահանջում է մոտավորապես 20-30 րոպե, ժամանակը պայմանավորված է պացիենտի մարմնի անատոմիական առանձնահատկություններով, ճիշտ նախապատրաստմամբ, նախկինում իրականացված վիրահատություններով և այլ անհատական գործոններով։

Լինու՞մ են տհաճ զգացողություններ:

Եթե պացիենտը լիովին իրականացրել է հաստ աղու հետազոտության նախապատրաստման բոլոր ցուցումները, ապա միջոցառումը համեմատաբար արագ է տեղի ունենում։ Էնդոսկոպը աղիներ մտցնելու ընթացքում վերջիններս զգուշորեն լցվում են օդով կամ ածխաթթու գազով, որպեսզի պատերը ուղղվեն, և բժշկին հասանելի լինի լորձաթաղանթին առկա լիարժեք պատկերը։ Այդ ժամանակ առաջանում են կղազատման կանչեր, ինչը լիովին օրինաչափ է և առաջանում է ռեֆլեկտորեն։

Երբ էնդոսկոպիան ավարտվում է, ամբողջ ներմուծված օդը արտածծվում է էնդոսկոպի խողովակի միջոցով։ Հնարավոր է ձգման հետևանքով տանելի ցավի առաջացում ։ Երբ գործիքն անցնում է աղեգալարների ծալքերով, պացիենտը մի փոքր լարվածություն է զգում, ինչը կապված է որովայնամզի առատ նյարդավորված ծալքերի ձգման հետ, որոնց շնորհիվ աղիներն ամրանում են որովայնի խոռոչի պատերին։  Այդ պահերին ցավն ուժգնանում է և արագ անցնում է։  

Ի՞նչ է կարելի և ի՞նչ չի կարելի անել միջոցառումից հետո:

• Լիովին բացառել ֆիզիկական ծանրաբեռնվածությունը, եթե բիոփսիա է կատարվել։ Արգելքին պետք է հետևել առնվազն մեկ օր։
• Ուտել և խմել կարելի է էնդոսկոպիայի ավարտից առնվազն 30 րոպե հետո։

Ժամանակին ախտորոշումը մեծացնում է իրականացվող բուժման հաջողությունը։

Հարցեր, պատասխաններ, մեկնաբանություններ